Գահավիժո՞ւմ, թե՞ նպատակին հասնելու առաջին քայլեր

2018 թ. հունվար-նոյեմբերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակրոտնտեսական ցուցանիշների հրապարակումից հետո օրեր առաջ ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը շատ խիստ քննադատել էր տնտեսական զարգացումները: Նա ստեղծված իրադրությունը գնահատել էր «վատ» և կանխատեսել էր, որ 2019-ի առաջիկա ամիսներին էլ ավելի է վատանալու։

Այս կապակցությամբ 168.am-ը մի քանի հարց ուղղեց ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի տեղակալ Ավագ Ավանեսյանին։

 – Պարոն Ավանեսյան, 2018թ. հունվար-նոյեմբերի 5.7% տնտեսական աճը մասնագետները որակում են «տնտեսական աճի տեմպի գահավիժում»՝ հաշվի առնելով, որ 2017-ին տնտեսական աճը կազմել է 7.5%, իսկ 2018-ի առաջին 4 ամիսներին՝ 9.7%։ Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք։

– Ընդհանուր առմամբ, տնտեսական ակտիվության ներկա մակարդակը գնահատելու համար աճի տեմպերը միմյանց հակադրելը ճիշտ մոտեցում չէ, քանի որ պետք է նկատի ունենալ, որ 2018 թվականի հունվար-նոյեմբերի 5.7 %-ն արձանագրվել է արդեն իսկ 8.7 %-ով աճած (2017 թվականի հունվար-նոյեմբերի աճը) տնտեսության պարագայում, այսինքն՝ բարձր բազայի վրա:

Ավելին, 2017 թվականի նշված ցուցանիշը, իր հերթին, նման բարձր մակարդակ արձանագրել էր նախորդ՝ 2016 թվականի հունվար-նոյեմբերի բավականին ցածր բազայի նկատմամբ (0.8%): Մյուս կողմից, տնտեսական աճի մասին խոսելիս օգտագործվում է ՀՆԱ աճի ցուցանիշը, որի պարագայում թե՛ 2017 թվականի, թե՛ 2018 թվականի 9 ամիսների կուտակային աճը կազմել է 6 %:

– Տնտեսության կառուցվածքն ի՞նչ փոփոխություն է կրել, արդյոք վատացե՞լ է, ինչո՞վ է պայմանավորված ծառայությունների ոլորտի աճը՝ 18.4%, հատկապես՝ խաղերի, լոտոների, կազինոների և այլնի տեսակարար կշռի։

– Տնտեսության հիմնական ոլորտների կտրվածքով 2018 թվականի 9 ամիսների դրությամբ ՀՆԱ կառուցվածքում էական փոփոխություններ առանձնապես չեն արձանագրվել: Ինչ վերաբերում է ծառայությունների ոլորտի աճին, ապա հունվար-հոկտեմբեր ժամանակահատվածում արձանագրված (պաշտոնական վիճակագրությունը ծառայությունների բացվածքի առումով նոյեմբերի համար դեռ հրապարակված չէ) 18.5% աճը հիմնականում ձևավորվել է 6.8 տոկոսային կետով՝ «մշակույթ, զվարճություններ և հանգիստ», 3.7 տոկոսային կետով՝ «ֆինանսական և ապահովագրական գործունեություն», 2.4 տոկոսային կետով՝ «կացություն և հանրային սնունդ» ծառայությունների հաշվին: Այդուհանդերձ, ճիշտ մոտեցումը կառուցվածքը տարեկան կտրվածքով դիտարկելն է:

Իսկ հիմնական ուղերձը, որ պետք է նկատի ունենալ տնտեսության կառուցվածքի առնչությամբ, այն է, որ կառուցվածքային տեղաշարժերը երկարատև գործընթացներ են, և, եթե դրանք արդյունք չեն արտաքին/ներքին լուրջ շոկերի (օրինակ՝ գլոբալ կամ տարածաշրջանային ճգնաժամեր), այլ արդյունք են կառուցվածքային բարեփոխումների, ապա սպասումներ պետք է ձևավորել առնվազն միջնաժամկետ հեռանկարի կտրվածքով:

– Տեսակետ կա, որ վիճակը վատ է և 2019-ի առաջիկա ամիսներին է՛լ ավելի է վատանալու՝ ներդրումների բացակայության պատճառով։ Դուք ի՞նչ կարծիք ունեք։

– 2018 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին, ըստ ՀՀ ԱՎԾ պաշտոնական տվյալների՝ ՀՀ տնտեսության իրական հատվածում կատարված օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների (ՕՈՒՆ) ծավալը կազմել է 59.8 մլրդ ՀՀ դրամ՝ գերազանցելով նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշը 2.8 մլրդ ՀՀ դրամով։

Սակայն սա չէ ամենաէականը։ Երկրում իրականացվում են բազմաթիվ ծրագրեր, և այդ ծրագրերի փոքր հատվածը, որն ունի պետական աջակցության կարիք, ներկայացվում և քննարկվում է կառավարության գրեթե յուրաքանչյուր նիստի ընթացքում, օրինակ` տեքստիլ ոլորտի խոշոր ծրագրերը, կոմպոզիտային բալոնների արտադրության, գյուղատնտեսական մթերքի վերամշակման և այլ ծրագրեր:

Այս տարվա 11 ամիսների ընթացքում միայն վերոնշյալ ծրագրերի շրջանակներում կկատարվեն շուրջ 270 մլն ԱՄՆ դոլարի ներդրումներ և կստեղծվեն շուրջ 2300 նոր աշխատատեղեր։

Մինչև տարվա վերջ կհաստատվեն ևս մի քանի ծրագրեր։

Հարկ է նշել նաև, որ ներկայումս ՀՀ կառավարությունում քննարկվում են մշակման տարբեր փուլերում գտնվող մի շարք այլ ներդրումային ծրագրեր ապրանքների արտադրության և ծառայությունների մատուցման ոլորտներում: Քննարկվող ծրագրերի ծավալները շատ ավելի մեծ են, քան վերոնշյալ արդեն իսկ իրականացվող ծրագրերինը: Այդ ծրագրերից են, օրինակ, շուրջ 40 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ՀՀ Տավուշի մարզի Դիլիջան համայնքում լուսաէլեկտրական վահանակներ արտադրող գործարանի կառուցման և շահագործման, ինչպես նաև տվյալների մշակման համար տվյալների պահոցի (Data Centre) կենտրոնի ստեղծման և շահագործման ծրագրերը, շուրջ 35 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ թեթև արդյունաբերության ոլորտի ծրագրերը (կոշիկի, հագուստի, կտորի, մանրաթելերի արտադրություն), և այլն:

Հարկ է նշել, որ քննարկվող ծրագրերից շատերն էական նպաստ կունենան բարձր արտադրողական և տեխնոլոգիատար և նորարար տնտեսության զարգացման  գործում՝ նպաստելով ժամակակակից տեխնոլոգիաներով զինված արդյունաբերական հատվածի գերակշիռ մասնակցության ապահովմանը:

Նմանօրինակ ծրագրերից է գերժամանակակից տեխնոլոգիաներով հագեցած արևային ֆոտովոլտային մարտկոցների և բջիջների արտադրության (100 մլն ԱՄՆ դոլար) կամ Հայաստանում հեռուստացույցի ու այլ կենցաղային տեխնիկայի արտադրության կազմակերպումը, որը կարելի է դիտարկել՝ որպես այս նպատակին հասնելու առաջին քայլերից մեկը:

168.am

Գայանե Խաչատրյան 

Դու կարող ես կանխել կոռուպցիան

Գյուղատնտեսության ոլորտի պետական օժանդակության ծրագրեր

Սոցիալական փաթեթի հանգստի ապահովման ծառայություն

Ներդրողների աջակցության «մեկ պատուհան»

Սպանդանոցի կառուցման փուլերն ու անհրաժեշտ քայլերը

Ներմուծման դիվերսիֆիկացիայի ուղեցույցներ

Արտադրողների և արտահանողների շտեմարան

ԴԱՍԱԿԱՐԳԻՉՆԵՐ

Հետադարձ կապ նախարարության պատասխանատուների հետ

Հետևեք Ձեր նամակին

Էլեկտրոնային հարցումների միասնական հարթակ

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայք

eRegulations Armenia

Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրոնային կառավարում

Հայաստանի դիրքը միջազգային վարկանիշներում

  • ԹԵԺ ԳԻԾԸ

    * ԹԵԺ ԳԻԾԸ գործում է աշխատանքային օրերին` երկուշաբթի-ուրբաթ` ժամը 09:00-18:00

ԹԵԺ ԳԻԾ

81-40

ԳՈՐԾԱՐԱՐ ՄԻՋԱՎԱՅՐ

(+374 11) 597 539

ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ

(+374 11) 597 157

ՈՐԱԿԻ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

(+374 11) 597 167

ԱՐՏԱԴՐԱՆՔԻ ԼԱԲՈՐԱՏՈՐ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐ

(+374 11) 597 166

  • ԱՐՏԱԴՐԱՆՔԻ ԼԱԲՈՐԱՏՈՐ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐ
  • (+374 11) 597 166

ԳՅՈՒՂՈԼՈՐՏԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՕԺԱՆԴԱԿՈՒԹՅԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐ

(+374 11) 530 333, (+374 11) 597 411, (+374 11) 597 254, (+374 11) 297 428, (+374 11) 529 231

* ԹԵԺ ԳԻԾԸ գործում է աշխատանքային օրերին` երկուշաբթի-ուրբաթ` ժամը 09:00-18:00

Whoops, looks like something went wrong.

(1/1) ErrorException

file_put_contents(): Only 0 of 189 bytes written, possibly out of free disk space

in Filesystem.php line 122
at HandleExceptions->handleError(2, 'file_put_contents(): Only 0 of 189 bytes written, possibly out of free disk space', '/var/www/html/pages/www.mineconomy.am/public_html/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Filesystem/Filesystem.php', 122, array('path' => '/var/www/html/pages/www.mineconomy.am/public_html/storage/framework/sessions/ZPvhU66F4zkv97wdI25VLPjIBQzrk2d5rVrhrDW8', 'contents' => 'a:3:{s:6:"_token";s:40:"CcergfJMMK7891H8NIF2zsmk0N3OoKQfypipNKQF";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:31:"https://mineconomy.am/page/1354";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', 'lock' => true))
at file_put_contents('/var/www/html/pages/www.mineconomy.am/public_html/storage/framework/sessions/ZPvhU66F4zkv97wdI25VLPjIBQzrk2d5rVrhrDW8', 'a:3:{s:6:"_token";s:40:"CcergfJMMK7891H8NIF2zsmk0N3OoKQfypipNKQF";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:31:"https://mineconomy.am/page/1354";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', 2)in Filesystem.php line 122
at Filesystem->put('/var/www/html/pages/www.mineconomy.am/public_html/storage/framework/sessions/ZPvhU66F4zkv97wdI25VLPjIBQzrk2d5rVrhrDW8', 'a:3:{s:6:"_token";s:40:"CcergfJMMK7891H8NIF2zsmk0N3OoKQfypipNKQF";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:31:"https://mineconomy.am/page/1354";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', true)in FileSessionHandler.php line 83
at FileSessionHandler->write('ZPvhU66F4zkv97wdI25VLPjIBQzrk2d5rVrhrDW8', 'a:3:{s:6:"_token";s:40:"CcergfJMMK7891H8NIF2zsmk0N3OoKQfypipNKQF";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:31:"https://mineconomy.am/page/1354";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}')in Store.php line 128
at Store->save()in StartSession.php line 88
at StartSession->terminate(object(Request), object(Response))in Kernel.php line 218
at Kernel->terminateMiddleware(object(Request), object(Response))in Kernel.php line 189
at Kernel->terminate(object(Request), object(Response))in index.php line 60