Պարենային անվտանգություն

Պարենային անվտանգության ապա­­հովումն ազգային ան­վտան­գու­թյան կա­րևո­րա­գույն բաղադրիչներից է:

Այն կարևորվում է ինչպես միջազգային, այնպես էլ Հա­յաս­տանի Հանրապետությունում ընդուն­ված բազմաթիվ իրավական ակտերով, որոն­ցից կարելի է առանձնացնել.

- Մարդու Իրավունքների Հռչակագիրը,

- ՄԱԿ-ի Հազարամյակի Զարգացման նպատակները,

- «Պարենային անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքը,

- «Հայաստանի Հանրապե­տու­թյան ազ­գային անվտանգության ռազմա­վարու­թյու­նը»,

- «Հայաստանի Հանրա­պետու­թյան պարե­նային անվտանգության ապա­հովման հայեցակարգը»,

- «Հայաստանի Հանրապետության գյուղի և գյուղատնտեսության 2010-2020 թվա­կանների կայուն զարգացման ռազմավարությունը»,

- Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2016 թվականի դեկտենբերի 1-ի N48 արձանագրային որոշմամբ հավանության արժանացած «Հայաստանի Հանրապետության պարենային ապա­հովության հայեցակար­գից բխող միջոցառումների 2017-2021 թվականների ծրագիրը»:

Պարենային անվտանգության բնագավառում համակարգված քաղաքակա­նու­թյուն իրականացնելու նպատակով 2011 թվականի Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մայիսի 18-ի N ՆԿ-91-Ն կարգադրությամբ հաստատվել է «Հայաստանի Հանրապետության պարենային անվտանգու­թյան ապա­հովման հայեցակարգը», որի նպատակն է ապահովել բնակ­չու­թյան բոլոր խմբերի համար առողջա­պահական նորմերին համապատաս­խա­նող սննդամթերքի ֆիզիկական ու տնտեսա­կան մատչելիությունը, ինչպես նաև նա­խադրյալ­ներ ստեղծել դիմակայելու ներքին ու արտաքին շուկայի անբարենպաստ փոփոխություններին և հնարավոր արտակարգ իրավիճակ­նե­րի բացասական հետևանք­ներին:

«Հայաստանի Հանրապետության պարենային անվտան­գության ապա­հովման հայեցակարգի» հիմնական խնդիրներն են՝

1) ագրոպարենային համակարգի բնատնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտա­գործումը, մրցունակ ագրոպարենային համակարգի կայացումը և համընթաց զարգացումը,

2) սննդամթերքի ինքնաբավության անհրաժեշտ մակարդակի ապահովումը,

3) սննդամթերքի անվտանգության և որակի ապահովման համակարգի արդիա­կանացումը,

4) սննդամթերքի տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիության ապահովմանն ուղղված միջոցառումների իրականացման արդյունավետության մակարդակի բարձրացումը,

5) բնակչությանը լիարժեք սննդով ապահովելը,

6) տարածքային համաչափ զարգացման միջոցով պարենային ռեսուրսների արդյու­նավետության բարձրացումը,

7) արտակարգ իրավիճակներում և ռազմական դրության պայմաններում պարե­նային ճգնաժամերի կանխարգելումն ու կանխումը,

8) պարենային անվտանգության ապահովման տեսանկյունից բնական ռեսուրս­ների հավասարակշռված օգտագործումը և շրջակա միջավայրի վրա բացասա­կան ազդեցությունների կանխարգելումը,

9) բնակչության սոցիալական ապահովվածության և սոցիալապես խոցելի խմբերի հուսալի պաշտպանվածության ապահովումը

10) հայեցակարգի դրույթներից բխող ծրագրերի համալիր իրագործման ապահո­վումը:

 

Պարենային անվտանգության ապահովման ուղղություններն են՝

1) ագրոպարենային համակարգի զարգացումը,

2) սննդամթերքի ինքնաբավության (անկախության) ապահովումը,

3) սննդամթերքի անվտանգության և որակի ապահովումը,

4) սննդամթերքի տնտեսական և ֆիզիկական մատչելիության ապահովումը,

5) բնակչությանը լիարժեք սննդով ապահովելը,

6) տարածքային համաչափ զարգացման միջոցով պարենային ռեսուրսների արդյու­­նավետության կառավարումը,

7) արտակարգ իրավիճակներում և ռազմական դրության պայմաններում պարե­նային անվտանգության ապահովումը,

8) պարենային անվտանգության ապահովման տեսանկյունից բնական պաշար­ների հավասարակշռված օգտագործումը և շրջակա միջավայրի վրա բացասա­կան ազդեցությունների կանխարգելումը:

 

Յուրաքանչյուր երկրի պարենային անվտանգությունը համարվում է ապա­հով­ված, եթե առկա է տնտեսության այնպիսի մակարդակ, որն երաշխավորում է բնակ­չու­թյան համար առողջապահական նորմերին համապատասխանող սննդա­մթերքի ֆիզիկական ու տնտեսական մատչելիությունը:

Սննդամթերքի ֆիզիկական մատչելիությունը բնակչության գնողունակ պա­հանջարկը բավարարող ծավալներով սննդամթերքի առաջարկի ապա­հովումն է:

Սննդամթերքի տնտեսական մատչելիությունը բնակչության գնողունակ պահանջարկի մակարդակ է, որն ապահովում է բնակչության կողմից սննդամթերքի ձեռքբերման հնարավորություն ֆիզիոլոգիական նորմերին համա­պա­տասխան:

Երկրի պարենային անվտանգության բնորոշման համար առավել կարևոր ցուցանիշ է պարենամթերքի ինքնաբավության մակարդակը:

Հանրապետության ազգային պարենային հաշվեկշռի տվյալների վերլուծու­թյունը վկայում է, որ, էներգետիկ արժեքով հաշվարկված, կարևորագույն սննդա­մթերքների ինք­նա­բավության մակարդակը 2017 թվականի տվյալներով կազ­մում է շուրջ 55 %:

Հանրապետությունում ինքնաբավության բարձր մակարդակ է ապահովվում` կար­տոֆիլի, բանջարաբոստանային մշակաբույսերի, պտղի, խաղողի, մանր եղջե­րա­վորների մսի, ձվի, ձկան ուղղությամբ, միջին մակարդակից բարձր ինքնաբավության մակարդակ գոյություն ունի խոշոր եղջերավորների մսի և կաթի ու կաթնամթերքի համար, իսկ ցորենի, հատիկաընդեղեն մշակա­բույսերի, բուսական յուղի, թռչնի և խոզի մսի ինքնաբավության մակար­դակը շարու­նակում է մնալ ցածր:

2018թ. ընդհանուր վերցրած գյուղատնտեսությունում նախթրդ տարվա համեմատությամբ գրանցվել է համախառն արտադրանքի նվազում՝ 7.6 %-ով, ընդ որում բուսաբուծությունում՝ 12.1 %, իսկ անասնաբուծությունում 2.7 %:

ՀՀ ազգային պարենային հաշվեկշռի 2015-2017 թվականների տվյալներով առաջնահերթ անհրաժեշտ պարենա­մթերք­ների ինքնա­բավության մակարդակը հետևյալն է.

Երկրից ընդհանուր արտահանման մեջ գյուղատնտեսական ծագման արտա­դրատեսակների տեսակարար կշիռը 2018 թվականին կազմել է 28.9 %: 2018 թվականին արտահանվել է 697.7 մլն ԱՄՆ դոլարի գյուղատնտեսական ծագման արտա­դրատեսակներ, որը գերազանցում է նախորդ տարվա ցուցանիշը 8.0 %-ով: 2018 թվականին հանրապետությունից արտահանվել է 163 706.0 տոննա բանջարեղեն, միրգ և կարտոֆիլ, այդ թվում` 109322.0 տոննա պտուղ, հատապտուղ և խաղող, որից՝ 15541.0 տոննա խաղող, 50685.0 տոննա բանջարեղեն և 3699.0 տոննա կարտոֆիլ:

2018 թվականին պտուղբանջարեղեն և խաղող վերամշակող ընկերությունների կողմից մթերվել է շուրջ 188.7 հազար տոննա պտուղբանջարեղեն և խաղող, այդ թվում` 39.9 հազար տոննա բանջարեղեն, որից՝ 17.9 հազար տոննա լոլիկ, 31.2 հազար տոննա պտուղ և 117.6 հազար տոննա խաղող:

Ներդրողների աջակցության «մեկ պատուհան»

Գյուղատնտեսության ոլորտի պետական օժանդակության ծրագրեր

Սոցիալական փաթեթի հանգստի ապահովման ծառայություն

Արտադրողների և արտահանողների շտեմարան

ԴԱՍԱԿԱՐԳԻՉՆԵՐ

Աջակցություն զբոսաշրջության ոլորտի ներդրումային ծրագրերին

Հետադարձ կապ նախարարության պատասխանատուների հետ

Հետևեք Ձեր նամակին

Էլեկտրոնային հարցումների միասնական հարթակ

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայք

eRegulations Armenia

Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրոնային կառավարում

Հայաստանի դիրքը միջազգային վարկանիշներում

  • ԹԵԺ ԳԻԾԸ

    * ԹԵԺ ԳԻԾԸ գործում է աշխատանքային օրերին` երկուշաբթի-ուրբաթ` ժամը 09:00-18:00

ԳՈՐԾԱՐԱՐ ՄԻՋԱՎԱՅՐ

(+374 11) 597 539

ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅՈՒՆ

(+374 11) 597 157

ՈՐԱԿԻ ԵՆԹԱԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔՆԵՐ

(+374 11) 597 167

ԱՐՏԱԴՐԱՆՔԻ ԼԱԲՈՐԱՏՈՐ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐ

(+374 11) 597 166

  • ԱՐՏԱԴՐԱՆՔԻ ԼԱԲՈՐԱՏՈՐ ՓՈՐՁԱՐԿՈՒՄՆԵՐ
  • (+374 11) 597 166

* ԹԵԺ ԳԻԾԸ գործում է աշխատանքային օրերին` երկուշաբթի-ուրբաթ` ժամը 09:00-18:00